Ekonomi

Domates ihracatı yasağına ihracatçılardan tepki

Türkiye, gıda arz güvenliğini sağlamak ve tremor bölgesine gıda tedarik etmek gerekçeleriyle, yaş meyve sebze dalının popüler ihraç ürünü olan domatesi, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın talebi üzerine 14 Nisan 2023 tarihine kadar yasakladı.

Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği bu kısıtlama kararına tepki gösterdi.

Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği’nden (EYMSİB) yapılan yazılı açıklamada, yasağın telafisi mümkün olmayan zararlara yol açacağı vurgulanarak, Türkiye’nin yaş sebze ihracatında 377 milyonluk ihracatla en önemli ürünün taze domates olduğu bildirildi. 2022’de dolar.

“Gelecek yıl 100 liraya yesinler”

Yapılan açıklamada “Domates ihracatına getirilen yasak hem ihracatçımıza hem de üreticimize telafisi olmayan zararlar verecektir. Tüketicilerimiz belki 1,5 ay görece ucuza domates yiyebilir ama vatandaşlarımız yılda 100 liraya domates yemek zorunda kalabilir.”söylendi.

“Önümüzdeki yıl domates ithal edeceğiz”

Domates ihracatına getirilen yasağın ardından üreticinin emeğinin karşılığını alamayacağı bir yola girdiğinin belirtildiği açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“İhraç edilen domates üretiminin yüzde 3,5’i”

Türkiye’nin yıllık 14 milyon ton domates üretimi ile dünyanın en büyük domates üreticilerinden biri olduğunun yer aldığı açıklamanın devamında şu hususlar dile getirildi:

Türkiye 2022 yılında 526 bin ton karşılığında 377 milyon dolarlık taze domates ihraç etti. İhraç ettiğimiz taze domates üretimimizin yüzde 3,5’unu oluşturuyor. Hem iç piyasaya hem de ihracata yetecek kadar üretimimiz var. Tarım departmanlarında regülasyon misyonu açısından ihracat oldukça maliyetlidir. Yasak, piyasalar üzerinde manevi bir baskı oluşturacak. Domatesin yanı sıra bölümümüzün ihraç ürünleri olan soğan ve patatesin yasaklanması, dondurulmuş patates, dondurulmuş soğan ve salça kota uygulaması da yanlıştır. Bu yanlış kararlardan gecikmeden dönülmelidir.

“Milyonlarca dolar yatırım yapıyorlar”

İhracatçı firmaların alıcıları ile yıllık sözleşmeler yaptıklarına dikkat çekilen açıklamada, şöyle devam edildi:

İhracatçılarımız alıcılarının taleplerini karşılayabilmek için yıllık sözleşmeli tarım uygulamalarına göre üretim yapmaktadır. 600-700 civarında pestisite bakan testler yapıyorlar. Milyonlarca dolar yatırım yapıyorlar. Bir gece, bölümün gerçeklerinden uzak bir yasak kararı, 14 milyon tonluk üretimin, yüzlerce ihracatçı firmanın ve yüzbinlerce üreticinin emeğinin boşa gitmesine neden olur. Domates, taze domates, kurutulmuş domates, soyulmuş domates, salça, dondurulmuş domates, domates sosları, ketçap, domates suyu 2021’de 729 milyon dolar, 2022’de 850 milyon dolar ülkemize kazandırdı. Domates ve domates türevli ürünlerin ihracatı 1 milyar doları bulurken, elimizi kolumuzu bağlamak bu olumlu gidişata büyük zarar verecektir. Bu gerilemeyi önlemek uzun yıllar alacaktır.

“Kota Rusya pazarına kaybettirdi, ihracat yasağı diğer pazarlara da kaybettirecek”

“İhracat üzerindeki yasaklar ve kotalar her zaman olumsuz sonuçlar doğurur”EYMSİB Yönetim Kurulu, uçak krizinin ardından Rusya Federasyonu’na domates ihracatında getirilen kotanın Rusya’ya yapılan ihracatta büyük kan kaybına neden olduğunu belirterek, Rusya’ya 2021’de 68 milyon dolar olan yaş domates ihracatının 2021’de 33 milyon dolara gerilediğini söyledi. 2022 yılının Ocak-Şubat döneminde 14 milyon dolar olan Rusya’ya 2022 döneminde yaş domates ihracatındaki düşüşün 11 milyon dolarda kalması, Türkiye’nin Rusya pazarındaki kan kaybını Polonya, Romanya, Almanya ve Hollanda’ya ihracatını artırarak, yasak kararının Türk domates ihracatçısının başarısını baltalayacağına değindi.

Polonya, Romanya, Almanya ve Hollanda Rusya’nın kayıplarını karşıladı

Türkiye, 2022’de 53 ülkeye 377 milyon dolarlık taze domates ihraç ederken, yaş domates ihracatını 2021’e göre yüzde 4 artırmayı başardı.

Domates ihracatındaki artış 2023 yılında da devam etti. 2022 yılının Ocak-Şubat döneminde 88 milyon dolar olan Türkiye’nin domates ihracatı, 2023 yılının aynı döneminde yüzde 44 artarak 88,3 milyon dolardan 127,4 milyon dolara yükseldi. Rusya Federasyonu’na domates ihracatında kan kaybeden Türkiye, bunun yarısını karşıladı. Polonya, Romanya, Almanya ve Hollanda’ya ihracatını artırarak Rusya pazarında kan kaybediyor. 2022 yılının Ocak-Şubat döneminde Polonya’ya 8,6 milyon dolarlık domates ihraç eden Türkiye, 2023’ün ilk iki ayında Polonya’ya yaptığı domates ihracatını yüzde 167 artışla 23,1 milyon dolara çıkardı. Polonya bu performansıyla domates ihracatında lider konuma yükseldi. 2023 yılının iki aylık döneminde Türkiye, Romanya’ya 13,5 milyon dolar olan domates ihracatını yüzde 54 artışla 20,8 milyon dolara çıkarırken, Romanya en çok domates ihraç eden ülkeler sıralamasında ikinci oldu.

Almanya’dan talep arttı

Almanya, 2022’nin ilk iki ayında Türkiye’den 7,9 milyon dolarlık domates ithal ederken, 2023’ün aynı döneminde yüzde 138 artışla 18 milyon dolarlık Türk domatesi talep etti. Almanya, domates ihraç eden ülkeler sıralamasında üçüncü sırada yer aldı.

Türkiye’den Hollanda’ya Ocak-Şubat 2023 döneminde domates ihracatı yüzde 89 artışla 5,3 milyon dolardan 10 milyon dolara yükseldi.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu